Το χρόνιο γλαύκωμα είναι, μετά το διαβήτη, η δεύτερη πιο συχνή αιτία τύφλωσης στα ανεπτυγμένα κράτη. Είναι μία νόσος άγνωστης αιτιολογίας η οποία χαρακτηρίζεται από αλλοιώσεις στη θηλή του οπτικού νεύρου (οπτική νευροπάθεια).

foto-1
Επειδή τα νευρικά ερεθίσματα που ξεκινούν απ τα μάτια μας οδεύουν προς τον εγκέφαλο μέσω των οπτικών νεύρων, οι αλλοιώσεις αυτές που αναπτύσσονται στο γλαύκωμα, δημιουργούν και αλλοιώσεις στην όρασή μας. Αυτές ονομάζονται οπτικά σκοτώματα, δηλαδή ελλείματα στο οπτικό μας πεδίο. Με πιο απλά λόγια, ο γλαυκωματικός ασθενής δεν μπορεί να δει κάποιες περιοχές στο οπτικό του πεδίο, γιατί αυτές είναι σκιασμένες. Όσο πιο πολύ εξελίσσεται το γλαύκωμα, τόσο πιο μεγάλες γίνονται αυτές οι σκιασμένες περιοχές. Με τελικό αποτέλεσμα ο ασθενής να χάνει σταδιακά την περιφερική του όραση και στην εξελιγμένη μορφή της νόσου να οδηγείται σε τύφλωση.

Τί προκαλεί το Γλαύκωμα;

Λανθασμένα επικρατεί η άποψη πως το γλαύκωμα είναι η αυξημένη πίεση του ματιού. Αυτό δεν ισχύει. Σαφώς η αυξημένη πίεση έχει ενοχοποιηθεί ως αιτιολογικός κι επιβαρυντικός παράγοντας στο γλαύκωμα, υπάρχουν ωστόσο πολυάριθμες περιπτώσεις ασθενών που ενώ έχουν αυξημένη πίεση ματιού, δεν πάσχουν από γλαύκωμα. Μια τέτοια κατάσταση ονομάζεται οφθαλμική υπέρταση. Απ΄την άλλη υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών που ενώ έχουν γλαύκωμα, δεν έχουν αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως γλαύκωμα φυσιολογικής πίεσης. Συνεπώς, ενώ η πίεση είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την εξέλιξη ενός γλαυκώματος, δεν είναι παθογνωμονικός παράγοντας για τη διάγνωσή του.

Συνοπτικά, οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου που έχουν ενοχοποιηθεί για την ανάπτυξη γλαυκώματος είναι οι εξής:

  • Αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση: Οι φυσιολογικές τιμές της πίεσης κυμαίνονται από 8 μέχρι περίπου τα 21 mmHg. Μεγάλες πιέσεις συνεπάγονται μεγάλο κίνδυνο εμφάνισης γλαυκώματος.
  • Ασταθής πίεση: Μεγάλες διακυμάνσεις έχουν ενοχοποιηθεί για την ανάπτυξη γλαυκώματος.
  • Θετικό οικογενειακό ιστορικό: Άτομα με θετικό οικογενειακό ιστορικό πρέπει να έρχονται σε τακτά χρονικά διαστήματα στον οφθαλμίατρο για έλεγχο γλαυκώματος.
  • Προχωρημένη ηλικία
  • Φυλή: Η έγχρωμη φυλή έχει 3 με 4 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξει χρόνιο γλαύκωμα σε σχέση με τις άλλες φυλές.

Το χρόνιο γλαύκωμα είναι μία ανίατη νόσος, ωστόσο με σωστή αντιμετώπιση μπορεί να προληφθεί ή να σταθεροποιηθεί ώστε να μην εξελιχθεί. Η καλύτερη λοιπόν θεραπεία είναι η πρόληψη.

Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη.

Πρέπει να γίνεται τακτικός οφθαλμοσκοπικός έλεγχος των οπτικών νεύρων και τακτική μέτρηση της οφθαλμικής πίεσης. Εκτός από τις μεμονωμένες μετρήσεις, σημαντικό είναι να διεξαχθεί «καμπύλη πίεσης», δηλαδή μέτρηση 4 – 5 φορές τη μέρα (ανά 4ωρο), ούτως ώστε να υπάρχει μία συνολική εικόνα και να καταγραφούν τυχόν διακυμάνσεις.

Ο οφθαλμολογικός έλεγχος γλαυκώματος περιλαμβάνει:

  • Τακτική μέτρηση της πίεσης και διεξαγωγή καμπύλης πίεσης.
  • Έλεγχο των οπτικών νεύρων. Οπτικός έλεγχος από τον οφθαλμίατρο με ειδικό φακό. Εξειδικευμένος έλεγχος μέσω μιας εξέτασης που ονομάζεται HRT.

foto-2

Κατά την εξέταση αυτή φωτογραφίζεται η θηλή του οπτικού νεύρου και αποφασίζεται αν υπάρχουν γλαυκωματικά στοιχεία. Η φωτογραφία αυτή συγκρίνεται με μελλοντικές λήψεις, στοιχείο σημαντικό για να ξέρει κανείς αν το γλαύκωμα εξελίσσεται, ούτως ώστε να γίνει καλύτερη προσαρμογή της θεραπευτικής αντιμετώπισης.

  • Εξέταση οπτικών πεδίων.

foto3

Με αυτή την εξέταση διαπιστώνεται το μέγεθος των βλαβών που έχουν προκληθεί.

Η θεραπευτικές μέθοδοι είναι ποικίλλες και ανάλογα με την περίπτωση περιλαμβάνουν την ενστάλλαξη ειδικών σταγόνων που κρατούν την ενδοφθάμια πίεση σε χαμηλά επίπεδα, την εφαρμογή laser και σε ανθεκτικές περιπτώσεις αυξημένων πιέσεων, τη χειρουργική επέμβαση.